Cognitive Debt
AI przygotowuje za Ciebie tekst albo program. Wynik wygląda dobrze i oszczędzasz czas. Kilka dni później trzeba go wyjaśnić lub zmienić, a wtedy odkrywasz, że nie potrafisz odtworzyć powodów, dla których wygląda właśnie tak. Gotowy rezultat wyprzedził Twoje rozumienie.
Cognitive Debt to określenie takiej luki: dziś zyskujesz szybkość, a później możesz zapłacić dodatkowym wysiłkiem potrzebnym do zrozumienia własnej pracy. To użyteczna metafora kosztu odroczonego, a nie uniwersalna jednostka mierząca sprawność mózgu.
W mojej pracy widzę ten problem wtedy, gdy przyjmuję odpowiedź bez pytań i sprawdzania. Łatwiej mi zachować wiedzę, jeżeli próbuję przewidzieć wynik, wyjaśnić go własnymi słowami lub samodzielnie rozwiązać podobne zadanie. AI może pomagać w tym procesie, na przykład przez zadawanie pytań, zamiast zawsze podawać gotową odpowiedź.
Badanie Kosmyny i współautorów dotyczy używania asystenta przy pisaniu esejów. Nie należy z niego wyciągać wniosku, że każde użycie AI trwale osłabia każdą zdolność poznawczą. W programowaniu pokrewny problem opisuje Naur: budowanie rozumienia programu. Pytanie praktyczne brzmi: czy po otrzymaniu wyniku umiem go sprawdzić, obronić i zastosować w nowej sytuacji?
